Ar-Ge Harcamaları ve Ödenekleri Yükselişte

Merkezi yönetim bütçesi kaynaklarından Ar-Ge faaliyetleri için yapılan harcamalar, 2025 yılında önemli bir seviyeye ulaştı. Yapılan hesaplamalara göre, bu dönemde Ar-Ge'ye ayrılan miktar 253 milyar 544 milyon TL olarak gerçekleşti. Bu tutar, merkezi yönetim bütçesinin %1,58'ini oluştururken, Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise %0,40 oldu. GSYH'nin 63 trilyon 20 milyar 906 milyon TL olduğu göz önüne alındığında, Ar-Ge'nin ekonomideki yeri de belirlenmiş oldu.

Gelecek yıla ilişkin beklentiler de açıklandı. Bütçe başlangıç ödenekleri baz alınarak yapılan tahminlere göre, 2026 yılı merkezi yönetim bütçesinden Ar-Ge faaliyetlerine 308 milyar 568 milyon TL ayrılması planlanıyor.

Üniversitelere Büyük Pay

Ar-Ge harcamalarının sosyo-ekonomik hedeflere göre dağılımı incelendiğinde, 2025 yılında en büyük payın üniversitelere ayrıldığı görüldü. Genel bilgi gelişimi için üniversitelere yapılan fonlama, toplam Ar-Ge harcamalarının %64,9'unu oluşturdu. Bu hedefi, %11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, %5,0 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), %4,4 ile tarım ve yine %4,4 ile eğitim takip etti.

2026 yılı ödeneklerinde de benzer bir dağılım öngörülüyor. Bütçe başlangıç ödeneklerine göre, genel bilgi gelişimi için üniversitelere %69,5 ile en büyük ödenek ayrılırken, endüstriyel üretim ve teknoloji %8,9 ile ikinci sırada yer aldı. Bunu %5,5 ile genel bilgi gelişimi (diğer kaynaklardan finanse edilen), %4,7 ile tarım ve %4,0 ile savunma izledi.

Uluslararası Programlara Destek

Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan fonlar da dikkat çekiyor. 2025 yılında uluslararası Ar-Ge programlarına toplam 1,82 milyar TL tahsis edildi. Bu fonların dağılımında Avrupa çapında yürütülen Ar-Ge programları 987 milyon TL ile ilk sırayı alırken, ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları 435 milyon TL ve uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara gönderilen kamu fonu 402 milyon TL ile onu takip etti.

2026 yılı için uluslararası Ar-Ge programlarına ayrılan bütçe ise 1,95 milyar TL olarak belirlendi. Bu miktarın 1 milyar TL'si Avrupa çapındaki Ar-Ge programlarına yönlendirilirken, uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara ait fonlar 489 milyon TL ve ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programları 460 milyon TL olarak planlandı.