Kanser Tedavisinde Beslenmenin Rolü Büyük

Kanser teşhisi, bireyler için hem bedensel hem de ruhsal açıdan zorlayıcı bir dönemi beraberinde getirir. Cerrahi müdahaleler, kemoterapi, radyoterapi, immünoterapi ve hedefe yönelik ilaçlar gibi uygulanan tedaviler hastalığı kontrol altına almayı hedeflerken, beslenme de bu sürecin en kritik destekleyici unsurlarından biri olarak öne çıkmaktadır. Uzman Diyetisyen Nilay Güler, Memorial Şişli Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden yaptığı açıklamada, doğru planlanmış bir beslenme programının, hastanın vücut ağırlığını ve kas kütlesini korumasına, tedaviye uyumunu artırmasına, yan etkileri hafifletmesine ve genel yaşam kalitesini yükseltmesine yardımcı olduğunu belirtti.

Kişiye Özel Yaklaşım Şart

Onkoloji hastaları için tek tip bir beslenme modelinin geçerli olmadığını belirten Güler, her bireyin yaşı, kanser türü ve evresi, uygulanan tedavi yöntemi, laboratuvar sonuçları ve mevcut beslenme durumu göz önünde bulundurularak tamamen kişiye özel bir diyet programı oluşturulması gerektiğini vurguladı. Kanser ve tedavi süreci, vücudun enerji ve protein ihtiyacını artırabilirken, iştahsızlık, bulantı, kusma, tat ve koku algısındaki değişiklikler, ağız yaraları, yutma güçlüğü ve bağırsak sorunları gibi yan etkiler yeterli besin alımını zorlaştırabilir. Bu durum, zamanla istenmeyen kilo kaybına, kas kaybına (sarkopeni), bağışıklık sisteminin zayıflamasına ve tedaviye toleransın düşmesine yol açabilir. Bu nedenle erken dönemde başlatılan beslenme desteği, bu olumsuz sonuçların engellenmesinde hayati bir rol oynamaktadır. Kanser hastaları için özel bir “mucize diyet” bulunmamakla birlikte, tüm besin gruplarını içeren dengeli bir beslenme planı büyük önem taşır.

Yan Etkilere Yönelik Beslenme Önerileri

• İştahsızlık: Az ve sık öğünler tercih edilmeli, ana öğünler atlanmamalı, ara öğünlerle desteklenmelidir. Enerji ve protein açısından zengin gıdalar seçilmeli, sıvı alımı yemeklerle değil, öğün aralarında yapılmalıdır.
• Bulantı ve kusma: Yağlı ve ağır kokulu yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Galeta ve kraker gibi kuru gıdalar bulantıyı hafifletebilir. Küçük porsiyonlarla ve yavaş yemek tüketilmelidir.
• Ağız yaraları ve yutma güçlüğü: Ilık veya soğuk, yumuşak gıdalar (yoğurt, çorba, püre, smoothie) tercih edilmelidir. Baharatlı, asitli, çok sıcak ve sert yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
• İshal: Sıvı alımı artırılmalı. Muz, pirinç, patates ve yoğurt gibi kolay sindirilen besinler tercih edilmeli, yağlı ve aşırı lifli gıdalar geçici olarak kısıtlanmalıdır.
• Kabızlık: Günlük sıvı tüketimi artırılmalı. Sebze, meyve ve tam tahıllar düzenli olarak tüketilmeli, uygun hastalarda fiziksel aktivite bağırsak hareketlerini destekleyebilir.

Uzman Diyetisyen Nilay Güler, vitamin, mineral ve bitkisel takviyelerin kontrolsüz kullanımının tedaviyle etkileşime girebileceği konusunda uyararak, bu tür ürünlerin mutlaka hekim ve diyetisyen önerisiyle kullanılması gerektiğini belirtti. Bilimsel çalışmaların tek bir besinin kanseri tedavi ettiğini göstermediğini, “mucize diyetler” veya bilimsel temeli olmayan yaklaşımlar yerine, kişiye özel, dengeli ve kanıta dayalı beslenme programlarının en doğru yaklaşım olduğunu ifade etti. Beslenme, onkoloji hastalarında tedavinin ayrılmaz bir parçası olup, amacı sadece kilo kontrolü değil; kas kütlesinin korunması, bağışıklığın desteklenmesi, yan etkilerin azaltılması ve yaşam kalitesinin artırılmasıdır. Bu nedenle beslenme planı, her hastaya özel olarak hazırlanmalı ve onkoloji ekibiyle birlikte çalışan bir diyetisyen tarafından düzenli olarak takip edilmelidir. Doğru zamanda sağlanan beslenme desteği, tedavi sürecinin daha konforlu ve başarılı ilerlemesine önemli katkılar sunar.