Hepatit Alarmı: Dünya Nüfusunun %3'ü Risk Altında

Atlas Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, Dünya Hepatit Günü vesilesiyle yaptığı açıklamada, küresel çapta yaklaşık 287 milyon kişinin kronik hepatit B veya C taşıdığını ve bunun dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 3'üne tekabül ettiğini belirtti. Sadece 2024 yılında, bu hastalıklara bağlı olarak gelişen siroz ve karaciğer kanseri nedeniyle 1,3 milyon kişinin hayatını kaybettiğini dile getiren Sönmez, viral hepatitin günümüzde önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen milyonlarca kişinin hala tanı almadan yaşadığına dikkat çekti. Erken teşhis, düzenli tarama ve aşılama uygulamalarının hayati önem taşıdığını vurguladı.

Farkındalık ve Engelleri Aşma Çağrısı

Dr. Öğretim Üyesi Özcan Sönmez, her yıl 28 Temmuz'un, ciddi karaciğer hastalıklarına ve karaciğer kanserine yol açan viral hepatit konusunda farkındalığı artırmak amacıyla Dünya Hepatit Günü olarak kutlandığını hatırlattı. 2026 Dünya Hepatit Günü'nün “Hepatit: Engelleri Aşalım” temasıyla belirlendiğini ifade eden Sönmez, bu sloganın, insanların hayatlarını kurtarabilecek sağlık hizmetlerine erişimdeki engellerin kaldırılmasına yönelik bir çağrı olduğunu aktardı. Sönmez, “Viral hepatit, dünya genelinde önlenebilir hastalık ve ölümlerin başlıca nedenlerinden biri olmaya devam etmektedir. 2026 kampanyası, daha güçlü siyasi taahhütler, sürdürülebilir yatırımlar ve önleme, test, tedavi ve bakıma adil erişimin genişletilmesi çabalarıyla, kanıtlanmış bilimsel bulguların eyleme dönüştürülmesini hedeflemektedir” şeklinde konuştu.

Bilimsel Silahlar Mevcut, Erişimde Sorun Var

Viral hepatiti ortadan kaldırmak için gerekli bilimsel araçların mevcut olduğunu belirten Dr. Öğretim Üyesi Sönmez, “Etkili aşılar, doğru teşhis yöntemleri, Hepatit C için iyileştirici tedaviler ve Hepatit B için ömür boyu süren tedaviler, enfeksiyonları önleyebilir, hayat kurtarabilir ve karaciğer kanseri ile sirozu azaltabilir. Buna rağmen, damgalanma, farkındalık eksikliği, sağlık sistemindeki eksiklikler ve süregelen eşitsizlikler nedeniyle milyonlarca insan hala teşhis edilememiş, tedavi görmemiş veya sağlık hizmetlerine erişememektedir” ifadelerini kullandı. Sönmez, karaciğerin iltihabı olarak tanımlanan hepatitin en sık nedeninin viral hastalıklar olduğunu, Hepatit A, B, C, D ve E olmak üzere beş ana tip hepatit virüsü bulunduğunu sözlerine ekledi. Özellikle Hepatit B ve C enfeksiyonlarının yıllarca belirti vermeden ilerleyebildiğini, hastaların siroz gelişene kadar şikayet yaşamayabildiğini ve bu nedenle erken teşhisin kritik olduğunu vurguladı. Risk grubundaki kişilerin, yani sağlık çalışanları, sık kan transfüzyonu alanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler, kanser hastaları ve toplu yaşam alanlarında bulunanların düzenli tarama yaptırması gerektiğini belirtti.

Tedavi ve Aşılama Hayat Kurtarıyor

Dr. Öğretim Üyesi Sönmez, günümüzde Hepatit B ve C'nin tedavi edilebilir hastalıklar arasında yer aldığını ve erken tanının yaşam kurtardığını yineledi. “Hastalık erken dönemde teşhis edilip tedaviye başlanırsa karaciğer sirozu ve karaciğer kanseri gelişme riski önemli ölçüde azaltılabiliyor. Hepatit C günümüzde tamamen tedavi edilebilen bir enfeksiyon haline gelirken, Hepatit B de uygun ilaçlarla uzun yıllar kontrol altında tutulabiliyor” dedi. Türkiye'de gastroenteroloji veya enfeksiyon hastalıkları uzmanlarının gerekli tedaviyi başlatabildiğini ve ilaçlara erişimin kolay olduğunu ekledi. Hepatit A ve B enfeksiyonlarına karşı etkili aşıların ulusal aşı takviminde yer aldığını belirten Sönmez, tam doz aşılama sonrası koruyuculuğun yüzde 95-100 arasında olduğunu ancak dünya genelinde bebeklerin sadece yüzde 45'inin doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde Hepatit B aşısı olabildiğini paylaştı. Sönmez, viral hepatitle mücadelede farkındalık, tarama, aşılama ve tedaviye erişimin en önemli adımlar olduğunu belirterek, “Bugün elimizde hepatiti önlemek ve kontrol altına almak için gerekli tüm bilimsel araçlar bulunuyor. Erken tanı konulan, zamanında tedavi edilen ve aşıyla korunan bireylerde siroz ve karaciğer kanseri büyük ölçüde önlenebiliyor. Hepatiti ortadan kaldırmak elimizde” diyerek sözlerini tamamladı.