Dondurma Seçerken Bu 4 Maddeye Dikkat!

Yaz mevsiminde serinletici etkisiyle büyükten küçüğe herkesin favorisi olan dondurma, kolay ulaşılabilirliği sayesinde sıkça tercih ediliyor. Ancak “soğuk olduğu için hafiftir” yanılgısı, bazen doğru olmayabilir. Dondurmanın sağlık üzerindeki etkilerini belirleyen temel faktörler; içeriği, tüketilen miktar ve ne sıklıkla yendiğidir. Memorial Kayseri Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uzman Diyetisyen Betül Merd, yazın gözdesi dondurma hakkında bilinmesi gereken önemli detayları paylaştı.

Şurup İçeriği ve Etiket Kontrolü

Dondurmayı tek başına sağlıklı veya sağlıksız olarak nitelemek yerine, içeriğini incelemek daha doğru bir yaklaşımdır. Süt, yoğurt veya krema bazlı, gerçek meyve, kakao veya kuruyemiş içeren dondurmalar ile bol miktarda şeker, glikoz/fruktoz şurubu, bitkisel yağ, aroma ve katkı maddeleri barındıran ürünlerin besin değerleri birbirinden oldukça farklıdır. Özellikle market raflarındaki “dondurma”, “sütlü buz” veya “bitkisel yağlı ürün” gibi tanımlar arasındaki farklara dikkat edilmelidir. Tüketicilerin yalnızca ambalajın ön yüzündeki “çilekli” veya “çikolatalı” gibi ifadelere aldanmayıp, mutlaka ürünün içindekiler listesini ve besin değerleri tablosunu okuması büyük önem taşır.

Doğal Dondurma ve Porsiyon Kontrolü

Sağlıklı beslenme ilkeleri doğrultusunda, dondurma da doğru porsiyon ve tüketim sıklığıyla beslenme düzenine dahil edilebilir. Özellikle doğal yöntemlerle hazırlanan, sade sütlü dondurmalar, şerbetli ve yüksek şekerli tatlılara kıyasla daha iyi bir alternatif olabilir. Ancak dondurma tüketiminde porsiyon kontrolü kritik bir rol oynar. Bir top dondurmanın kalori değeri; kullanılan süt, krema, şeker, çikolata, kuruyemiş ve diğer bileşenlere göre değişiklik gösterdiğinden, sabit bir kalori değeri belirtmek yanıltıcı olabilir.

“Erimiyor” Videoları ve Bilimsel Gerçekler

Son dönemde sosyal medyada popüler olan, bazı dondurmaların su altında erimediğini gösteren videolar, tüketicilerde “doğal olmayan maddeler içeriyor” algısı yaratmıştır. Ancak dondurmanın geç erimesi veya erirken şeklini koruması, tek başına ürünün sağlıksız olduğu anlamına gelmez. Bu durum, kullanılan yağ miktarı, süt proteinleri, şeker ve diğer kuru maddeler, emülgatörler, stabilizatörler, hava miktarı, üretim teknolojisi ve saklama koşulları gibi birçok faktörden etkilenir. Endüstriyel dondurmalarda ürün yapısını korumak için mevzuata uygun miktarda stabilizatör ve emülgatör kullanılmasına izin verilmektedir. Bu nedenle, sadece “erimiyor” görüntüsüne dayanarak bir dondurmanın sağlıksız olduğu sonucuna varmak bilimsel değildir. Ancak bu videolar, tüketicilere önemli bir mesaj iletmektedir: Dondurma alırken sadece görseline veya reklamına değil, etiketine odaklanmak gereklidir.

Dondurma Seçiminde Göz Önünde Bulundurulması Gerekenler

1. İçindekiler Listesi: Listenin başında şeker veya şekerli bileşenlerin olması, ürünün yüksek miktarda ilave şeker içerdiğini gösterir. Bu tür ürünlerden kaçının.
2. Yağ Kaynağı: Süt yağı yerine farklı bitkisel yağların kullanılması, ürünün besin değerini değiştirebilir. İçeriği dikkatle inceleyin.
3. Şeker Miktarı: “Şekersiz”, “fit”, “light” veya “meyveli” gibi ifadeler, ürünün otomatik olarak sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Besin değerleri tablosundaki şeker ve enerji miktarlarını mutlaka kontrol edin.
4. Porsiyon Kontrolü: Özellikle kutulu dondurmalarda, tüm paketin tek porsiyon olarak değerlendirilmemesi önemlidir. Ambalaj üzerindeki porsiyon bilgisi ile kendi tüketim miktarınızı karşılaştırın.

“Meyveli” İfadesinin Anlamı

Ambalajda “çilekli”, “orman meyveli” veya “mango aromalı” gibi ifadeler gördüğümüzde, ürünün mutlaka yüksek oranda gerçek meyve içerdiğini düşünmemeliyiz. Bazı ürünlerde gerçek meyve bulunurken, bazılarında sadece meyve aroması veya meyve preparatları kullanılabilir. Bu yüzden, “meyveli” kelimesinden ziyade içindekiler listesine bakmak daha doğru bir yaklaşımdır. Piyasada “en sağlıklı dondurma” diye bir genelleme yapmak yerine, daha kısa ve anlaşılır içerik listesine sahip, süt ürünü içeren, ilave şeker miktarı düşük ve porsiyonu kontrol edilebilir ürünler tercih edilmelidir. Evde yoğurt veya süt ile meyve kullanılarak, ilave şeker miktarı ayarlanabilen dondurmalar hem çocuklar hem de yetişkinler için güvenle tüketilebilecek daha sağlıklı alternatiflerdir.