Asit ve Şeker: Diş Sağlığının Sessiz Katilleri

Şekerli ve yapışkan gıdaların sıkça tüketilmesi, diş minesindeki mineral kaybını hızlandırarak çürük oluşumunu tetikliyor. Uzmanlar, diş çürüğü riskinde tüketilen şeker miktarından ziyade gün içindeki tüketim sıklığının belirleyici olduğunu vurguluyor. Restoratif Diş Tedavisi Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Rabia Yıldırım, şekerli besinlerle birlikte alınan asitli içeceklerin diş minesini uzun süre savunmasız bırakabileceğine dikkat çekiyor. Yıldırım'a göre, “Asitler diş minesini doğrudan zayıflatırken, şeker ağız bakterileri tarafından metabolize edilerek ek asit üretimine yol açar.”

Yapışkan Gıdalar ve Demineralizasyon Riski

Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Rabia Yıldırım, yapışkan ve şekerli gıdaların diş yüzeylerinde uzun süre kalması nedeniyle çürük riskini artırdığını ifade ediyor. Karamel, lokum, şekerleme, kuru meyveler gibi yiyeceklerin diş yüzeyine sıkıca yapışarak tükürükle kolayca temizlenemediğini belirten Yıldırım, bu durumun ağız içindeki bakteriler tarafından şekerin fermente edilmesine yol açtığını söylüyor. Fermentasyon sonucunda oluşan asitler, ağız içi pH seviyesini düşürerek “demineralizasyon” yani çürük sürecini başlatıyor. Bu süreç, mine yapısındaki kalsiyum ve fosfat iyonlarının çözünerek uzaklaşmasıyla mineral kaybına neden oluyor.

Dr. Öğr. Üyesi Yıldırım, demineralizasyonun erken dönemde tükürüğün doğal onarım mekanizmasıyla geri döndürülebileceğini belirtiyor. Ancak sık şeker tüketimi ve yetersiz ağız bakımı, bu süreci geri dönüşümsüz çürüklere çevirebilir. Yıldırım, “Risk açısından şeker tüketim sıklığı, tüketilen toplam şeker miktarından daha önemlidir. Gün içinde sık aralıklarla şeker tüketimi, dişlerin asit saldırılarına daha fazla maruz kalmasına neden olduğundan çürük riskini artırır.” açıklamasını yapıyor. Ayrıca, şekerli ve asitli gıdaların ardından dişleri hemen fırçalamak yerine 30-60 dakika beklenmesi gerektiğini, ağzın su ile çalkalanması ve şekersiz sakız çiğnenmesinin faydalı olacağını ekliyor.