Çin'in Yükselişi: Tarihsel Bir Yolculuk

VakıfBank Kültür Yayınları (VBKY), John King Fairbank ve Merle Goldman tarafından kaleme alınan “Çin” adlı eseri okuyucuların beğenisine sunuyor. Bu kapsamlı çalışma, Çin’in tarihsel süreçteki yükselişini derinlemesine anlamak isteyenler için güçlü ve ufuk açıcı bir kaynak niteliği taşıyor.

VBKY’nin tarih kitaplığı, 20. yüzyıl Amerikan Çin tarihçiliğinin önde gelen isimlerinden John King Fairbank ve onun uzun yıllar birlikte çalıştığı Merle Goldman’ın imzasını taşıyan bu önemli eserle zenginleşmeye devam ediyor. Aişe Handan Konar tarafından Türkçeye kazandırılan kitap, arkeolojik kökenlerden başlayarak Çin imparatorluk sisteminin doğuşunu, Konfüçyanizm’in devlet ideolojisi haline gelişini, Song ve Ming hanedanlıklarındaki kurumsal yapıları ve Qing Hanedanı’nın idari başarılarını detaylı bir şekilde ele alıyor. Ayrıca, 1600-1911 yılları arasındaki geç imparatorluk döneminin krizleri, Cumhuriyet Devrimi, iç savaş yılları ve 1949 sonrası Çin Halk Cumhuriyeti’nin yaşadığı radikal değişimler analitik bir bakış açısıyla inceleniyor.

Eser, Büyük İleri Atılım’dan Kültür Devrimi’ne, Mao sonrası reformlardan 21. yüzyılın küresel yükselişine kadar geniş bir tarihsel panorama sunuyor. Okuyucuyu sadece “Ne oldu?” sorusunun değil, “Neden böyle oldu?” sorusunun da peşinden gitmeye teşvik eden bu çalışma, insanlık tarihinin en uzun soluklu siyasal ve kültürel sürekliliklerinden birini mercek altına alıyor. Alanının kurucu metinleri arasında gösterilen “Çin”, sadece kapsamlı bir tarih anlatısı sunmakla kalmıyor, aynı zamanda modern dünyada Çin’i anlamak için güçlü bir perspektif ortaya koyuyor. “Çin – Tarih, Kültür ve Medeniyet” adıyla Türkçeye kazandırılan kitap, tarih, siyaset bilimi, sosyoloji ve uluslararası ilişkiler alanlarında çalışan araştırmacılar için önemli bir başvuru kaynağı olurken, Çin’in yükselişini tarihsel bağlamı içinde kavramak isteyen tüm okurlar için de kapsamlı ve ufuk açıcı bir rehber olma özelliğini koruyor.

Kitaptan Bir Bölüm

Kitap, Çin’in son iki bin yıllık tarihinde dikkat çeken bir paradoksa işaret ediyor: “Çin’in son iki bin yıllık tarihi incelendiğinde, bugün tüm Çinli vatanseverleri rahatsız eden büyük bir paradoks içermektedir. Avrupa ile kıyaslandığında, on birinci ve on ikinci yüzyılların Çin’i, medeniyetin pek çok alanında çok ileride olan bir öncüyken, on dokuzuncu ve yirminci yüzyıllarda Çin çok geride kalmıştır. Francis Bacon, 1620 civarında dünyanın matbaa, barut ve mıknatıs tarafından dönüştürüldüğünü söylediğinde, bunların üçünün de ilk olarak Çin’de ortaya çıktığı gerçeğine atıfta bulunmamıştır. Ancak günümüzde, MS 1200’lerdeki Çin’in genel olarak Avrupa’dan daha ileri olduğu kabul edilmektedir. Peki Çin neden ve nasıl geri kalmıştır? Dünyanın başlıca halkları arasında olan Çinliler, neden modernlik yolunda geç kalmışlardır? Eğer Çin ve Avrupa’daki yaşam koşulları ve kolaylıkları, on sekizinci yüzyıl gibi yakın bir tarihte genel olarak kıyaslanabilir düzeydeyse, Çin nasıl sanayileşmede Avrupa’yı takip etmekte bu denli başarısız olmuştur? Böylesi büyük bir sorunun tek bir nedene dayanan cevabı yoktur.”

Yazarlar Hakkında

John King Fairbank: 1907 doğumlu Fairbank, Çin üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan seçkin bir akademisyen ve Harvard Üniversitesi tarih profesörüdür. Yükseköğrenimine Wisconsin Üniversitesi’nde başlamış, 1929’da Harvard’dan mezun olmuştur. Pekin’de öğretim görevlisi olarak çalışmış ve Çin’in birçok eyaletini gezmiştir. 1936’da Harvard Üniversitesi kadrosuna katılan Fairbank, Çin tarihçiliğine yeni bir yön vermiştir. 1959’da Francis Lee Higginson Tarih Profesörlüğü’ne atanmış, 1977’de emekliye ayrılmıştır. Hem Çin hem de ABD hükûmetlerine danışmanlık yapmış, “The United States and China” başta olmak üzere yirmiden fazla kitap yazmıştır. “East Asia: The Great Tradition” ve “East Asia: The Modern Transformation” gibi ders kitapları alanında klasik kabul edilir. Fairbank, 14 Eylül 1991’de 84 yaşında vefat etmiştir.

Merle Goldman: 12 Mart 1931 doğumlu Merle Goldman, 1953’te Sarah Lawrence College’dan, 1957’de Radcliffe College’dan lisans ve yüksek lisans derecelerini almıştır. 1964’te Harvard Üniversitesi’nde Tarih ve Uzak Doğu Dilleri alanında doktorasını tamamlamıştır. 1963-64 yıllarında Wellesley College’da Uzak Doğu Tarihi dersleri vermiş, 1972-2001 yılları arasında Boston Üniversitesi’nde Çin tarihi üzerine öğretim faaliyetlerinde bulunmuştur. 1974’te Amerikan Üniversiteleri Rektörleri Heyeti’nin Çin ziyaretine uzman olarak eşlik etmiştir. 1978’den itibaren Dış İlişkiler Konseyi üyesi olan Goldman, 1988’den itibaren Human Rights Watch’un alt kuruluşu Asia Watch’un yönetim kurulu üyeliğini yürütmüştür. Ayrıca 1983’ten itibaren Harvard University Press’e danışmanlık yapmıştır. Merle Goldman, 16 Kasım 2023’te 92 yaşında vefat etmiştir.

Künye

Yayınevi: VBKY
Kitabın Adı: Çin – Tarih, Kültür ve Medeniyet
Yazarlar: John King Fairbank, Merle Goldman
Kategori: Tarih
Türkçesi: Aişe Handan Konar
Kitap Editörleri: Giray Fidan, Esra Çifci
Proje Editörü ve Son Okuma: Ömer Uzunağaç
Kapak ve Sayfa Uygulama: Fa